Prawo rodzinne
Prawo rodzinne - dział prawa cywilnego obejmujący system norm odnoszących się do stosunków prawnych pomiędzy małżonkami oraz pomiędzy rodzicami a dziećmi. Prawo rodzinne jest sferą zagadnień dotyczącą spraw bardzo indywidualnych w związku z czym ustawodawcy dostosowują normy prawne do kryteriów panujących w społeczeństwie gdzie nadrzędnym celem jest dobro rodziny i dzieci.
Kwestie związane z prawem rodzinnym reguluje kodeks rodzinny i opiekuńczy który został ustanowiony 25 lutego 1964 r. Od tego czasu był wielokrotnie zmieniany, ostatnio w 2004 roku. Kodeks rodzinny i opiekuńczy jest uzupełnieniem przepisów kodeksu cywilnego i jest zawarty w odrębnym akcie prawnym.
Traktat konstytucyjny UE zawiera regulację praw rodzinnych. W II rozdziale zawarte jest prawo do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny, zakaz dyskryminacji, różnorodność kulturową, religijną i językową, równouprawnienie kobiet i mężczyzn, prawa dziecka, ochrona życia rodzinnego i zawodowego i tym samym prawa te zostały w sposób znaczący rozwinięte, także z punktu widzenia teorii praw człowieka.
Pojęcia związane z prawem rodzinnym:
- Małżeństwo - trwały, ale nie nierozerwalny związek mężczyzny i kobiety, powstający w sposób dokładnie uregulowany postanowieniami obowiązującego prawa i rodzący również dokładnie uregulowane prawem skutki oraz oparty na zasadzie równouprawnienia małżonków.
- Przysposobienie – akt formalny, którego powstanie jest uzależnione od dopełnienia przewidzianych przez prawo następujących przesłanek:
- przysposobić tylko można osobę małoletnią – nie można przysposobić osoby dorosłej
- przysposabia się dla dobra małoletniego – dbamy o dobro dziecka
- między przysposobionym a przysposabiającym musi istnieć odpowiednia różnica wieku
- przysposabiający musi pełnić pełną zdolność do czynności prawnych
- do przysposobienia potrzebna jest zgoda osób określonych w art. 118–119 KRO, małoletni powyżej 13 lat, w pewnych przypadkach zgoda rodziców przysposobionego
- o przysposobieniu orzeka sąd opiekuńczy na rządnie przysposabiającego
- Obowiązek alimentacyjny – jest to obowiązek dostarczenia środków utrzymania osobom uprawnionym:
- małżonkom
- krewnym w linii prostej bez ograniczenia stopnia, a w linii bocznej między rodzeństwem
- osobami związanymi stosunkiem przysposobienia
- pasierbem, ojczymem oraz odwrotnie
- Opieka – jest instytucją prawną mającą na celu zapewnienie pieczy i reprezentacji osobą małoletnią nie pozostającą pod władzą rodzicielską lub osobą pełnoletnią całkowicie ubezwłasnowolnioną.
- Kuratela – jest instytucją prawną zbliżoną do opieki, ma za zadanie ochronę praw i interesów osób których je potrzebują.
